ನವದೆಹಲಿ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಏಷ್ಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 11 ಡಾಲರ್ಗಳಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ 26 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ ಕಡಿತ ಇದಾಗಿದೆ.
26 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಳಿಕೆ
ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ‘ಸೌದಿ ಅರಾಮ್ಕೊ’, ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ‘ಅರಬ್ ಲೈಟ್’ ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಗೆ 6 ಡಾಲರ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಸೌದಿ, ಇದೀಗ ಆಗಸ್ಟ್ನಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 11 ಡಾಲರ್ ಕಡಿತ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ 1.50 ಡಾಲರ್ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರಲ್ ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ದರ 71.7 ಡಾಲರ್ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
- ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಶಮನ: ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಅಡಚಣೆಯ ಭೀತಿ ದೂರವಾಗಿದೆ.
- ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ: ಏಷ್ಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಬೇಡಿಕೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
- ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ದರವು ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ ಸುಮಾರು 72 ಡಾಲರ್ಗೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಪೂರೈಕೆದಾರರ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಆಮದಿನಲ್ಲಿ ಸೌದಿಯ ಪಾಲು ಶೇ. 10 ರಿಂದ 15 ರಷ್ಟಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ (OPEC+) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗಲೂ ಭಾರತ ಸೌದಿಯಿಂದ ತೈಲ ಆಮದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತ್ತು.
ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಡಿಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಇರಾನ್ನಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು ತುಸು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಬೆಲೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಲಾಭವು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
