ಹಸಿರುಬಳ್ಳ ಹಾವು ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುತ್ತದೆಯೇ?
ಹಸಿರು ಬಳ್ಳ ಹಾವು ಅಥವಾ ‘ಹಸಿರು ಮಂಡಲ’ ಹಾವು (Green Vine Snake) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸರಿಸೃಪವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಹಸಿರು ಹಾವಿನ ಕೋಲು’ ಅಥವಾ ‘ಬಳ್ಳಿ ಹಾವು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೆಳುವಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಗಾಢ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವು ಗಿಡಮರಗಳ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಹಾವು ತನ್ನ ಮರೆಮಾಚುವ ಕಲೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಈ ಗುಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಾವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ಮೊನಚಾದ ತಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಮೂತಿ. ಇದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಡ್ಡಲಾದ ಪಾಪೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಹಾವಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಕೀಟಗಳು, ಹಲ್ಲಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.
ವಿಷದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಹಸಿರು ಬಳ್ಳ ಹಾವು ‘ಮಂದ ವಿಷ’ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಷದ ಹಲ್ಲುಗಳು ದವಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ . ಇವುಗಳ ಕಡಿತವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಚ್ಚಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಊತ ಅಥವಾ ತುರಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇವು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವದವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೆರೆದು ಬೆದರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆದರಿದಾಗ ಇವು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಹಾವುಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಮ. ಬಹುತೇಕ ಹಾವುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಸಿರು ಬಳ್ಳ ಹಾವುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ . ಅಂದರೆ ತಾಯಿಯ ದೇಹದ ಒಳಗೇ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆದು, ನಂತರ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 15 ಮರಿಗಳಿಗೆ ಇವು ಜನ್ಮ ನೀಡಬಲ್ಲವು. ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಮರಿಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಇವುಗಳ ಚಲನೆಯ ಶೈಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳು ಹೇಗೆ ಅಲುಗಾಡುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತೂಗಾಡಿಸುತ್ತಾ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಹಾವು ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ, ಕೇವಲ ಮರದ ಬಳ್ಳಿ ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯು ಇವುಗಳಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿದೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಸಿರು ಬಳ್ಳ ಹಾವು ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕುಕ್ಕುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿ ಇಟ್ಟು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಜನರಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ‘ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವ ಹಾವು’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು. ಇವುಗಳ ಮುಖ ಚೂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇವು ಎತ್ತರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಇಂತಹದೊಂದು ಭೀತಿ ಮೂಡಿದೆ ಅಷ್ಟೇ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇವು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸೌಮ್ಯ ಜೀವಿಗಳು.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇವು ಕೇವಲ ಬದುಕಿರುವ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇವು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಲಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಚುರುಕಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಇವು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದವಡೆಗಳು ಬಹಳ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ತಲೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಪ್ಪೆ ಅಥವಾ ಹಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನುಂಗಬಲ್ಲವು.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಾವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಇವು ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸರಿಸೃಪಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಜನರು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದುಂಟು, ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಸುಂದರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
