ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಶರೀರವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ದಿನ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಿನದಂದು ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲು ಬಂದ ವಿಷವನ್ನು ಶಿವನು ಕುಡಿದು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ದಿನವೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಶಿವನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಈ ಹಬ್ಬದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಚರಣೆ ಎಂದರೆ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆ. ದಿನವಿಡೀ ಆಹಾರ ಬಿಟ್ಟು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹತೋಟಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿರುವ ‘ಜಾಗರಣೆ’ಗೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವೂ ಇದೆ. ಈ ರಾತ್ರಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ, ನಾವು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತರೆ ಆ ಶಕ್ತಿಯು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಅರ್ಥವಿದೆ. ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತಣ್ಣನೆಯ ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುವುದು ಅಂದರೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ತಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ಎಲೆಗಳಿರುವ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗುವ ಹಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಎಂಬ ಸರಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಒಳಗಿರುವ ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯನಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಈ ದಿನ ನಾವು ಮಾಡುವ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೇವರು ಒಂದಾಗುವ ಈ ದಿನದಂದು ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಸರಳ ಸಾರಾಂಶ.
