ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ನಾಗಾಲೋಟ ಇಂದಿನದಲ್ಲ, ಇದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆಯೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. 1905ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅಂದು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆದ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿ: ಶಿವನಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ
ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಸರ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿತ್ತು. 1902ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ (KGF) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೂ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 5, 1905: ಆ ಸಂಭ್ರಮದ ದಿನ
ಆಗಸ್ಟ್ 5ರ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗವಾದ ಸಿಟಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (KR Market) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಯಿತು.
- ಸ್ಥಳ: ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಟಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪ್ರದೇಶ.
- ಉದ್ಘಾಟನೆ: ಸುಮಾರು 100 ಬೀದಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಳಗಿಸಲಾಯಿತು.
- ಜನರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಅಂದು ಈ ‘ಅದ್ಭುತ’ವನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಸೇರಿದ್ದರು. ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ವಿಚ್ ಒತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಇಡೀ ರಸ್ತೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಮಿಂದೆದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವು ದೀಪಾವಳಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ (ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬರಲು ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಲೋಚನೆಗಳು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡು ಮಹಾರಾಜರು ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದರು.
ಈ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ವೆಚ್ಚ: ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಲು ಸುಮಾರು 7.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ದರ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಣೆಯಷ್ಟು (6 ಪೈಸೆ) ದರವಿದ್ದಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ: ವಿದ್ಯುತ್ ಬಂದ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದವು.
ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ
ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮಿಂಚುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆ.ಆರ್. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ‘ಪವರ್ ಹೌಸ್’ (Power House) ಕಟ್ಟಡ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಐಟಿ ಹಬ್ ಆಗಲು ಅಂದು ಹಾಕಿದ ಆ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯೇ ಕಾರಣ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆದ ನಗರ ಎಂಬ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವಂತಹದ್ದು.
